จากอดีตถึงปัจจุบัน ผู้ได้รับเกียรติเป็นนายกสมาคมดนตรีฯ เป็นท่านแรก คือ หลวงสุขุม นัยประดิษฐ์ ในปี พ.ศ.2510 และนายกสมาคมดนตรีฯ ท่านที่ 2 คือ หม่อนเจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธ์ ท่านเป็นผู้มีบทบาทต่อวงการดนตรีไทยอย่างเอกอนันต์ นอกจากนั้นท่านยังเป็นผู้ที่ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้สมาคมดนตรีแห่งประเทศไทย อยู่ในพระราชูปถัมภ์ เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2512 นับเป็นมิ่งมงคลแก่สมาคมดนตรีฯ เป็นอย่างยิ่ง นายกสมาคมฯท่านที่ 3 คือ พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร (เสด็จพระองค์ชายกลาง) ตลอดระยะเวลาที่ท่านดำรงตำแหน่งนายกสมาคมดนตรีฯ ท่านทรงให้ความเมตตาต่อสมาคมดนตรีฯ อย่างสม่ำเสมอ นายกสมาคมฯ ท่านที่ 4 เป็นผู้สร้างผลงานอย่างมากมายให้กับวงการเพลงในประเทศไทย ไม่ว่าจะกล่าวถึงท่านในที่ใดกับคนรุ่นไหน ก็เป็นที่รู้จัก ท่านคือ ครูเอื้อ สุนทรสนาน นายกสมาคมฯ ท่านที่ 5 นายแมนรัตน์ ศรีกรานนท์ ผู้มีบทบาทต่อวงการดนตรีไทยทางด้านการประพันธ์เพลงและเป็นผู้เผยแพร่วิชาการด้านเรียบเรียงเสียงประสาน เป็นที่รู้จักดีในกลุ่มนักดนตรีของไทย นายกสมาคมฯ ท่านที่ 6 นายไพบูลย์ ศุภวารี ผู้ทำให้สมาคมดนตรีฯ มีสมาชิกแผ่ขยายเขตออกไปทั่วทั้งประเทศ ด้วยความรักสมัครสมานสามัคคี ยายกสมาคมฯ ท่านที่ 7 คือ นายปราจีน ทรงเผ่า นายกสมาคมฯท่านที่ 8 นายวิรัช อยู่ถาวร นายกสมาคมฯ ท่านที่ 9 นายสมจิตร ธุระวณิชย์ นายกสมาคมฯ ท่านที่ 11 นายวีระวัธน์ เทพโสธร ในอดีตท่านเป็นนักดนตรีอาชีพ ที่มีความชำนาญในการเล่นกีต้าร์และร้องเพลง มีจุดมุ่งหมายอย่างแรงกล้าที่จะสร้างสรรค์ให้สมาคมดนตรีฯ เจริญก้าวหน้าอย่างไม่หยุดยั้งเป้าหมายที่แน่นอนและสำคัญที่สุดคือ การสร้างอาคารถาวรให้กับสมาคมดนตรีฯ และต่อมา นายสมจิตร ธุระวณิชย์ ได้ดำรงตำแหน่งนายกฯ อีกหนึ่งสมัย จนถึงปัจจุบัน ท่านที่ 12 นายวินัย พันธุรักษ์
สมาคมดนตรีแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นสมาคมที่ตั้งขึ้นมาจนครบ 36 ปีเต็ม มีประสบการณ์ทางด้านการทำงานเพื่อสาธารณะประโยชน์ทางด้านดนตรีและการเพลงต่างๆ รวมไปถึงการบริการทางด้านสวัสดิการที่พึงมีให้แก่มวลเหล่าสมาชิกของสมาคมดนตรีฯ ตลอดมา กิจกรรมต่างๆ ของสมาคมดนตรีฯ มีดังนี้
1. รางวัลพระราชทาน
สมาคมดนตรีฯ ดำเนินการจัดประกวด แข่งขัน และคัดเลือกศิลปินเพลงยอดเยี่ยม
ยอดนิยม อยู่สม่ำเสมอ โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ พระราชทานรางวัลชนะเลิศการประกวดเกี่ยวกับการดนตรีและเพลงจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
พ.ศ.2512-2515 โปรดเกล้าฯ พระราชทานถ้วยรางวัลชนะเลิศการประกวดดนตรีคอมโบ้
พ.ศ.2522-2525 ดำเนินการจัดงานแผ่นเสียงทองคำพระราชทาน โดยมีศิลปินเพลงได้รับรางวัลต่างๆ
ตามที่สมาคมดนตรีฯ ได้กำหนด พ.ศ.2536 โปรดเกล้าฯ พระราชทานถ้วยรางวัลชนะเลิศการประกวดวงดนตรี
คอมโบ้ ครั้งที่ 4 ในวันที่ 2 สิงหาคม 2538 สมาคมดนตรีฯ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ
พระราชทาน คือ รางวัล "พระพิฆเนศทอง" จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ซึ่งเป็นรางวัลอันยิ่งใหญ่ที่สุดของศิลปินเพลงทุกสาขา
ในปัจจุบันนี้สามารถดนตรีฯ ได้ดำเนินการจัดงานคัดเลือกศิลปินเพลงยอดเยี่ยม
ยอดนิยมแห่งปี รางวัล "พระพิฆเนศทอง พระราชทาน" ติดต่อกันมาเป็นเวลา
5 ครั้งแล้ว
ครั้งที่ 1 เมื่อปี 2539 จัดงานประกวดผลรางวัลการคัดเลือกที่ ศาลาเฉลิมกรุง
ครั้งที่ 2 เมื่อปี 2540 จัดงานประกวดผลรางวัลการคัดเลือกที่ ศาลาเฉลิมกรุง
ครั้งที่ 3 เมื่อปี 2541 จัดงานประกวดผลรางวัลการคัดเลือกที่ หอประชุมใหญ่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย
ครั้งที่ 4 เมื่อปี 2542 จัดงานประกวดผลรางวัลการคัดเลือกที่ ศาลาเฉลิมกรุง
ครั้งที่ 5 เมื่อปี 2545 จัดงานประกวดผลรางวัลการคัดเลือกที่ ศาลาเฉลิมกรุง
สมาคมดนตรีฯ จะดำเนินการจัดงานคัดเลือกศิลปินเพลงยอดเยี่ยม ยอดนิยมแห่งปี
รางวัล "พระพิฆเนศทองพระราชทาน" ตลอดไปทุกปีอย่างต่อเนื่อง
2. ลิขสิทธิ์เพลง
สมาคมดนตรีฯ ได้จัดตั้งฝ่ายลิขสิทธิ์เพลงขึ้นมาเพื่อบริการแก่สมาชิกนักแต่งเพลง
ทั้งอนุรักษ์ และรวบรวมผลงานสำคัญของศิลปินในอดีต ตลอดจนชีวประวัติการศึกษา
การต่อสู้ในวิธีการดำเนินชีวิตที่น่าสนใจ เพื่อเป็นเกียรติประวัติและเป็นศักดิ์ศรีแก่วงการดนตรีจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์เพลง
(ด้านสิ่งพิมพ์) จากสำนักพิมพ์ให้แก่สมาชิกนักแต่งเพลงที่มอบอำนาจให้สมาคมดนตรีฯดำเนินการรับบริการจดลิขสิทธิ์รับทราบข้อมูลข้อมูลลิขสิทธิ์เพลงในกรณีที่นักแต่งเพลงต้องการแจ้งว่าตนเป็นผู้แต่งเพลงนั้นๆ
รับฝากคำลิขสิทธิ์เพลง ในกรณีที่ผู้จัดทำเพลงไม่สามารถติดต่อผู้แต่งเพลง
หรือทายาทได้ สมาคมดนตรีฯ จะรับฝากเพลงไว้ให้และรับนักเพลงหรือทายาทมารับคำลิขสิทธิ์ต่อไป
3. ฝึกอบรม
เพื่อส่งเสริมมาตรฐานความรู้ความสามารถทางดนตรี สมาคมดนตรีฯ จึงได้ฝึกอบรมสัมมนาวิชาการที่เกี่ยวข้องกับการดนตรี
โดยสามารถแบ่งเป็น แนวทางใหญ่ๆ คือ การฝึกอบรมดนตรีให้แก่มวลสมาชิกของสมาคมฯ
ตามหลักสูตรอบรมมีทั้งการร้องเพลง ดนตรี และการประพันธ์เพลง และเปิดการฝึกอบรมให้แก่บุคคลภายนอกหรือองค์กรต่างๆ
ที่ต้องการความร่วมมือจากสมาคมดนตรีฯ โดยจะจัดส่งวิทยากรที่มีความรู้ ความสามารถด้านดนตรี
และเพลงไปถ่ายทอดให้บุคลากรในหน่วยงานนั้นๆ
4. การบริการ
สมาคมดนตรีฯ ให้บริการทางด้านศิลปะการดนตรีต่างๆ โดยแบ่งการบริการออกเป็น
2 แนวทาง คือ การให้บริการสมาชิกสมาคมดนตรีฯ ในด้านวิชาการดนตรี การแนะนำใช้เครื่องดนตรี
การขับร้องเพลง การประพันธ์เพลง การเรียบเรียงเสียงประสาน การค้นคว้าหาความรู้ทางด้านดนตรี
นอกจากนี้ยังจัดให้มีสวัสดิการกองทุนช่วยเหลือสมาชิกของสมาคมดนตรีฯ การให้บริการกับหน่วยงานหรือองค์กรต่างๆ
ที่สืบเนื่องจากกิจกรรมด้านดนตรี โดยทางสมาคมดนตรีฯ ได้ร่วมดำเนินการในการจัดงานนั้นด้วย
